بیران‌شهر

بیران‌شهر
بِیران‌شهر
کشور  ایران
استان لرستان
شهرستان خرم‌آباد
بخش بیرانوند
نام(های) قدیمی چَغَلوَندی
مردم
جمعیت ۱,۴۰۹ نفر، سال ۱۳۹۰[۱]
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی ۰۶۶ [۲]
بیران‌شهر بر ایران واقع شده‌است

بیران‌شهر
روی نقشه ایران
۳۳.۶۴۷۶۸۱° شمالی ۴۸.۵۶۱۶۸۹° شرقیمختصات: ۳۳.۶۴۷۶۸۱° شمالی ۴۸.۵۶۱۶۸۹° شرقی

بیران‌شهر یکی از شهرهای استان لرستان است. این شهر مرکز بخش بیرانوند از توابع شهرستان خرم‌آباد است و در منطقه ای کوهستانی در مرکز لرستان و در شمال شرقی خرم آباد قرار گرفته است. تاریخ پیدایش این شهر به بیش از صد سال پیش باز میگردد که اجداد ساکنین حاضر مبادرت به یکجانشینی کردند. بیشتر ساکنین این شهر از ایل بیرانوند هستند.

 

جغرافیا و آب‌وهوا

موقعیت

این بخش در دره‌های تنگ از رشته کوههای زاگرس قرار دارد و جاده‌ای آن را از جنوب به خرم آباد و از شمال به بروجرد وصل می‌کند. بیران‌شهر آب و هوایی کوهستانی با زمستانهای سرد و برفی و تابستانهای معتدل دارد. شغل مردمانش بیشتر کشاورزی و دامپروری است. جمعیت بیران‌شهر بنا بر سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی ۱,۴۰۹ نفر بوده است. رودخانه هُرو که در زبان محلی به آن باوالی میگویند آن را به دو بخش تقسیم کرده است. این شهر در دامنه کوهی کوچک به نام کمرزرد قرار دارد و در سالهای اخیر به سمت جنوب و دامنه کوه “کلاته پلنگ” کشیده شده است.

رودخانه

رودخانه هرو (Horo) که در زبان محلی به آن باوالی (BoEli) میگویند آن رابه دو بخش تقسیم کرده است.

مشاهیر

نوشتار اصلی: هوشنگ اعظمی لرستانی

هوشنگ اعظمی لرستانی (۱۳۱۵، خرم‌آباد – ۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۵، لرستان) پزشک لرستانی و از فعالان در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت بود.[نیازمند منبع] وی به دلیل عقاید ملی‌گرایانه و مخالفت با حکومت پهلوی بارها توسط سازمان ساواک دستگیر شد. وی در سال ۱۳۵۵ در جریان درگیری مسلحانه با ماموران ساواک کشته شد. [۳] [۴]

سیامک اسدیان (۱۳۳۴، خرم‌آباد – لرستان)از اعضای برجسته نظامی و عضو رهبری سازمان چریک های فدایی خلق ایران اقلیت بود. [۵]

مرتضی اعظمی لرستانی نماینده دوره اول مجلس شورای اسلامی حوزه انتخابیه لرستان (خرم‌آباد) بود. [۶]

تغییر نام

نام بیران‌شهر در گذشته چَقَلوندی بود. چَقَل در زبان لری به معنای شغال است. در دی ماه ۱۳۹۰ با تصویب هیئت وزیران، نام شهر چغلوندی به بیران‌شهر و نام بخش چغلوندی به بخش بیرانوند تغییر کرد.[۷] دلیل این تغییر نام، درخواست های مکرر بومیان منطقه که اکثراً از طایفه بیرانوند هستند بوده است. طبق تحقیقات و پیگیری های یک خبرنگار، در آن مصوبه هیئت دولت یک غلط املایی باعث شد بسیاری از مردم نام جدید بخش چغلوندی را “بیراوند” بدانند. در صورتی که نام صحیح جدید این بخش “بیرانوند” است و ترکیب “بیراوند” از نظر زبان شناسان صحیح نمی‌باشد و هیئت وزیران نام بیرانوند را به تصویب رسانده است.[۸]

زبان

مردم بیران‌شهر اکثرااز ایل بیرانوند و ایلات دیگر از قبیل سکوند (طایفه یاراحمدی و آروان)نیز در این بخش سکونت دارند. هستند و گویش آنها لکی می باشد

Related Post

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *