گنبد غفاریه

گنبد غفاریه
گنبدغفاریه.jpg
نام گنبد غفاریه
کشور  ایران
اطلاعات اثر
کاربری گنبد
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۳۷
تاریخ ثبت ملی ۹ مرداد ۱۳۱۲

 

گنبد غفاریه در شمال غربی شهر مراغه و در کنار رودخانهٔ صوفی‌چای قرار گرفته‌است. این گنبد در زمان حکومت ایلخانیان و توسط سلطان ابوسعید بهادرخان ساخته شده‌است.

وجه تسمیهٔ بنا براساس آنچه که از متون تاریخی برمی‌آید چنین است که عارفی به‌نام «نظام‌الدین احمد بن حسین‌الغفاری» در زمان فرمانروایی «سلطان یعقوب بن حسن‌بیگ آق‌قویونلو» هنگام مراجعت از حج، عمارتی در نزدیکی این بنا احداث و املاک و باغی جهت مصارف آن وقف نمود. به‌همین جهت این عمارت و بناهای وابسته و همچنین برج مزبور به‌نام وی به «غفاریه» شهرت یافت.

گنبد غفاریه بنایی مربع و آجری است که بر بالای سکویی سنگی و سردابه دخمه‌ای عمیقی استوار است.

در چهار زاویه آن ستون‌هایی با نقوش لوزی ساخته‌اند. جلو خان بزرگ آن، رو به شمال دارد و پهنای طاق زیرین به سمت خاور است. هر یک از اضلاع طرفین و عقب دارای دو طاقنما و یک حاشیه مکتوب می‌باشد.

در این گنبد تمامی خطوط، ریحان است. کاشی‌های این بنا مخلوطی از رنگ آبی دریایی و آسمانی است.

رنگ حروف کتیبه‌ها سیاه بوده و بر متن سفید دیوار با شاخ و برگ فیروزه قرار دارند. بالای طاق نمای مرکزی ایوان بزرگ، کتیبه‌ای سه خطی دیده می‌شود.

بالای درگاه بنا نیز یک کتیبه دو سطری موجود است که به علت ساییدگی و شکستگی مفهوم نیست، ولی به نظرمی‌رسد که القاب و نام صاحب بقعه است.

در جلو خان بزرگ یک طاق‌نمای مرکزی بر سر در ساخته‌اند که دربالای آن دو سطر کتیبه دیده می‌شود.

این گنبد بنایی است مربع از آجر سرخ که بر زیربنایی از سنگ نهاده شده است. در میان این زیربنای سنگی سردابی تعبیه کرده‌اند.

احتمال بسیار وجود دارد که این بنا هم از داخل و هم از خارج گنبدی بوده باشد و طبیعتاُ جزئیات متعددی در آن تغییر و تحول یافته است.

این گنبد در زمان حکومت ایلخانیان و توسط سلطان ابوسعید بهادرخان ساخته شده‌است.

وجه تسمیه بنا براساس آنچه که از متون تاریخی برمی‌آید، چنین است که عارفی به نام نظام الدین احمد بن حسین الغفاری در زمان فرمانروایی سلطان یعقوب بن حسن بیگ آق قویونلو، هنگام مراجعت از حج و عمارتی در نزدیکی این بنا احداث و املاک و باغی جهت مصارف آن وقف نمود.

به همین جهت این عمارت و بناهای وابسته و همچنین برج مزبور به نام وی به غفاریه اشتهار یافت.

گنبد غفاریه با الهام از گنبد سرخ مراغه ساخته شده و به شکل مربع آجری است که روی سکو و بر فراز دخمه‌ای استوارشده است و چهار گوشه آن بوسیله ستون‌هایی که دارای تزیینات آجری است، زینت یافته است.

درگاه ورودی بنا به سمت شمال واقع شده و دارای یک طاق نمای بزرگ و دو طاق نمای باریک و بلند جنبین می‌باشد.

طاق نمای مرکزی را تزیینات زیبای معقلی مرکب از آجر و کاشی‌های الوان سیاه و سفید و فیروزه‌ای و دو کتیبه به خط ریحان آرایش می‌دهد.

 

منابع: ویکپدیا – hamshahrionline

مکان های مرتبط با اینجا

موزه سنگ نگاره‌های مراغه موزه سنگ نگاره‌های مراغه این موزه در سال ۱۳۸۱ هجری شمسی در شهرستان مراغه در محل مقبره آقالار بدلیل وجود قبرهای مرمرین و بسیار نفیس دراین مکان برپا گردید. عمده سنگ‌های این موزه سنگ قبرهای گهواره‌ای، صندوقی و تخت، قوچهای سنگی و سنگهایی با نقوش تزیینی و هندسی ...
کلیسای هوانس کلیسای هوانس کلیسای هوانس مقدس یکی از کلیساهای ارامنهٔ کاتولیک است و نام آن برگرفته از اسم یکی از حواریون عیسی به‌نام یوحنا که ارامنه به آن «هوانس» می‌گویند، گرفته شده‌است. این کلیسا در داخل شهر مراغه واقع شده و تنها کلیسای موجود در این شهر است. ...
غار کبوتر (هامپوییل) غار کبوتر (هامپوییل) غار کبوتر (هامپوییل) یکی از غارهای استان آذربایجان شرقی است که در ۸ کیلومتری جنوب شرق شهر مراغه و در نزدیکی روستای گشایش واقع شده‌است. در ابتدای ورودی غار میدان بزرگی وجود دارد که سقف آن لانهٔ کبوتران است. پس از تونل کم‌ارتغاعی که در سمت راست قرار د...
ایستی‌بلاغ (چشمهٔ گرم) ایستی‌بلاغ (چشمهٔ گرم) همان طور که از نام این چشمه پیداست دارای آب گرم و املاح معدنی می‌باشد و در شرق آبادی چای باغی نزدیک آبادی تازکند سفلی قرار گرفته‌است . علاوه بر آب‌های معدنی یادشده در اطراف جاده آسفالته مراغه آذر شهر اثر سازندگی آب‌های معدنی بیکربنا...
آب معدنی قره پالچیق (سیاه گِل) قره‌پالچیق (سیاه گِل) آب معدنی قره پالچیق در دامنه کوه سنجان قرار گرفته‌است این چشمه در فصل تابستان جهت استحمام مورد استفاده اهالی آبادی‌های اطراف و شهر مراغه قرار می‌گیرد طبق تعریف مردم آب‌های این دو چشمه نیز دارای خواص طبی می‌باشند. ...
ساری‌سو (آب زرد) ساری‌سو (آب زرد) چشمهٔ معدنی ساری سو در چهار کیلومتری مراغه و در سه کیلومتری شمال غربی آبادی ورجوی در مسیر راه دهستان گاودول از طریق راه آبادی خا نقاه و نزیک پل معروف قری قرار گرفته‌است.آب این چشمه حاوی مقادیر زیادی گوگرد است. استخر آبگرم ساری سو آبگرم س...
چشمهٔ معدنی گشایش چشمهٔ معدنی گشایش در دامنهٔ کوههای مندل بسر و گشایش ودر حوالی دهکده گشایش آب‌های معدنی گرمی وجود دارد که بسیار معروف می‌باشد و به لحاظ نزدیکی به دهکدهٔ گشایش بنام آب‌های معدنی گشایش معروف گشته‌اند . دهکدهٔ گشایش در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی مراغه واقع شده‌است...
شور سو (آب شور) شور سو(آب شور) این چشمه در حدود ۵/۸ کیلومتری جنوب مراغه و مابین دهکدهٔ ورجوی و روستای چایباغی واقع شده‌است در این ناحیه دره‌ای شرقی – غربی وجود دارد و رودخا نه‌ای در آن به‌طرف مغرب جاری می‌باشد . چشمهٔ آب معدنی شور در قسمت شمالی و کمی بالاتر از رودخ...
دره گشایش مراغه دره گشایش این دره در مسیر غار معروف هامپوئیل و در ۲۰ کیلومتری شهر مراغه واقع است. بازدیدکنندگان از غار کبوتر از طبیعت جذاب این دره نیز بهره می‌گیرند.چشمه‌های آب معدنی گشایش در این منطقه واقع‌اند. در اطراف شهر مراغه و در مناطق روستا ئی ما نند سایر نقاط آذربا...

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کانال تلگرام ما