ایل گلی (شاه‌گلی)

باغ و استخر ایل گلی
Elgölü front.jpg
نام باغ و استخر ایل گلی
کشور  ایران
استان استان آذربایجان شرقی
شهرستان تبریز
اطلاعات اثر
نام‌های قدیمی شاه‌گلی
کاربری باغ
دیرینگی دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۲۴۷۷۴
تاریخ ثبت ملی ۲۷ بهمن ۱۳۸۷

ایل گلی یا شاه‌گلی یکی از مهم‌ترین گردشگاه‌های شهر تبریز است که در جنوب شرق آن و در ۷ کیلومتری مرکزشهر واقع شده‌است. این مکان در زمان آق‌قویونلوها ایجاد شده و در دورهٔ صفویان گسترش یافته‌است] عمق دریاچهٔ شاه‌گلی ۱۲ متر بوده و در محوطهٔ آن قایقرانی انجام می‌شود. همچنین شهربازی (لوناپارک) و نیز مسافرخانه‌های متعددی در داخل این گردشگاه وجود دارد.[۲] با احداث هتل پارس ایل گلی، این گردشگاه جنبهٔ جهانی پیدا کرده‌است.

 

پیشینه

 

عمارت ایل‌گلی، در حین ساخت.

 

شاه‌گلی تا پیش از روی‌کارآمدن صفویان، بزرگترین منبع ذخیرهٔ آب جهت آبیاری باغ‌های مناطق شرقی تبریز تا دروازهٔ تهران و تپلی‌باغ بوده‌است. در دوران حکومت صفویان، تمام شن و ماسه و نخاله‌های موجود در محوطهٔ داخلی دریاچهٔ فعلی خالی شده و دیواره‌ای سنگی به دور آن کشیده شد.[۱][۲] در دوران قاجار در پیرامون استخر شاه‌گلی خیابان‌هایی جهت عبور و مرور احداث گردید و در جوار این معابر، درختان درخت تبریزی، بید مجنون و گل‌های اطلسی متعددی در چندین ردیف جهت تزئین گردشگاه و پاکی آب و هوا کاشته شد.[۲] شاه‌گلی در دوران پهلوی به شهرداری تبریز واگذار شد تا به یک گردشگاه عمومی تبدیل شود. سید باقر کاضمی (مهذب‌الدوله) استاندار وقت آذربایجان شرقی، نخستین تعمیرات اساسی را در محوطهٔ این گردشگاه به انجام رسانید.[۲] در مرکز استخر شاه گلی، عمارت کلاه‌فرهنگی هشت ضلعی وجود دارد که امروزه به‌صورت یک تالار پذیرایی مورداستفاده قرار می‌گیرد و به کاخ شاه گلی مشهور است. این بنا پیشتر ساختمانی خشتی بود که در سال ۱۳۴۶ تخریب گشت و با همت شهرداری تبریز و استانداری، جای خود را به یک ساختمان زیبا و مقاوم داد.[۳]

دریاچه

دریاچهٔ شاه گلی با ۵٫۵ هکتار وسعت، گنجایش ۷۲۰۰۰۰ متر مکعب آب را دارد. نام این دریاچه پیش از انقلاب، «شاه‌گلی» بود که پس از انقلاب اسلامی ایران به ایل‌گلی (دریاچه مردم)[۴] تغییرنام داده‌است. به عقیده بهروز خاماچی، کلمه «شاه» در این جا به معنی شخص شاه نبوده و به معنی «بزرگ و باعظمت» است.[۱] یکی از شعبه‌های رودخانهٔ لیقوان که از نزدیکی روستای چاوان می‌گذرد، به‌صورت جویباری کوچک از سمت جنوب‌شرقی دریاچهٔ شاه‌گلی وارد آن شده و آب آن را تأمین می‌نماید.[۱] تپهٔ نسبتاً بلندی در بخش جنوبی دریاچهٔ شاه‌گلی قرار گرفته که جنگل‌کاری شده و آبشارهای مصنوعی متعددی از این تپه به سمت داخل دریاچه سرازیر می‌شود. همچنین از ضلع جنوبی دریاچه تا مرکز آن و محل کاخ شاه‌گلی، خیابانی کشیده شده که عمارت کلاه‌فرنگی را به‌صورت یک شبه‌جزیره درآورده‌است.[۱] این دریاچه در هنگام فصل زمستان با نمایی زیبا آمیخته‌ای از یخ و آب، خود را می‌نمایاند. در زمان یخ زدن دریاچه ماهی‌هایی که در این آب زندگی می‌کنند نمی‌توانند به سطح آب برسند و به همین دلیل رشد آن‌ها کند می‌شود.

 

سراسرنمای انتهای شرقی تبریز از بوستان شاه‌گلی.

 

عمارت شاه گلی

عمارت کلاه‌فرهنگی هشت‌ضلعی موجود در مرکز دریاچهٔ شاه‌گلی که به کاخ شاه‌گلی شهرت دارد، امروزه به‌صورت یک تالار پذیرایی مورداستفاده قرار می‌گیرد. این بنا پیش‌تر یک ساختمان یک‌طبقهٔ خشتی و فرسوده بود. شهرداری تبریز در سال ۱۳۴۶ خورشیدی ساختمان پیشین را تخریب و عمارت دوطبقهٔ جدید و مقاومی در محل آن احداث کرد.[۱] کاخ شاه‌گلی در دوران حکومت سلطان یعقوب آق‌قویونلو احداث شده و در دوران سلطنت صفویان گسترش یافته‌است. قهرمان میرزا (هشتمین پسر عباس میرزا) نیز این عمارت را تکمیل‌تر نموده و آن را به‌صورت یک گردشگاه سلطنتی برای درباریان قاجار درآورده‌است.

نگارخانه

 

 

 

 

 

موقعیت روی نقشه

مکان های مرتبط با اینجا

حمام نوبر تبریز (سفره خانه سنتی شهریار) حمام نوبر تبریز (سفره خانه سنتی شهریار) آدرس : میدان ساعت ، نبش خیابان تربیت ، حمام تاریخی نوبر نوع غذا : ایرانی - سنتی - چایخانه -کافی شاپ سنتی حمام نوبر مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، تقاطع خیابان امام وتربیت واقع شده و این اثر در تاریخ ۱ آذر ۱۳۷۸ با شمارهٔ...
خانه دکتر صحتی تبریز خانه دکتر صحتی نام خانه دکتر صحتی کشور  ایران استان استان آذربایجان شرقی شهرستان تبریز ...
موزهٔ قرآن و کتابت تبریز موزهٔ قرآن و کتابت تبریز موضوع : تاریخی، مجموعه ای از قرآن مجید و نسخ خطی و قطعاتی از آثار خوشنویسان بنام ایران وضعیت: فعال وابستگی: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور سال تاسیس: 1380 ساعت بازدید: 20-8 روزهای تعطیل: ایام سوگواری رسمی بهای بلیط داخلی: 3000 ...
گورستان شادباد مشایخ گورستان شادباد مشایخ گورستان شادباد مشایخ یا گورستان پینه‌شالوار، گورستانی تاریخی است که در کنار روستای شادباد مشایخ، در جنوب شرقی تبریز واقع شده است. این گورستان در کنار روستا در دامنه تپه‌ای بلند قرار گرفته و تعدادی تخته سنگ در آن قرار دارد. تمام تخته سنگ&zwnj...
کلیسای موجومبار (سنت هریپسیمهٔ مقدس) کلیسای موجومبار نام کلیسای موجومبار کشور  ایران استان استان آذربایجان شرقی شهرستان شهرستان شبستر ...
کلیسای مریم مقدس (تبریز) کلیسای مریم مقدس نام کلیسای مریم مقدس کشور  ایران استان استان آذربایجان شرقی شهرستان تبریز ...
کلیسای شوغاگات مقدس کلیسای شوغاگات مقدس «کلیسای شوغاگات مقدس» اطلاعات اولیه موقعیت تبریز، استان آذربایجان شرقی  ایران دین کلیسای حواریونی ا...
کلیسای سرکیس مقدس (تبریز) کلیسای سرکیس مقدس (تبریز) کلیسای سرکیس مقدس تبریز در خیابان شریعتی جنوبی و در محلهٔ لیلاوا و در کوچهٔ بارون آواک قرار دارد.این کلیسا به یاد کلیسای سرکیس آذرشهر ساخته شده‌است. مسیر دسترسی: تبریز، خیابان شریعتی جنوبی، محله لیل آباد، کوچه بارون آواک، مدرسه ساهاکیان و کل...
کاروانسرای گویجه بل  کاروانسرای گویجه بل این بنا در 23 کیلومتری جاده اهر - تبریز در ورودی روستای گوی درق بنا گردیده و از نوع کاروانسراهای کوهستانی، بدون حیاط مرکزی است. پلان آن مستطیل شکل بوده و در گوشه های بنا با برجک هایی تقویت شده و هشتی ورودی از طرف غرب به داخل سالن با پنج گنبد عرقچین باز م...

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کانال تلگرام ما