استان یزد

یزد
IranYazd-SVG.svg
مرکز یزد
مساحت ۷۶٬۴۶۹  کیلومترمربع
جمعیت (۱۳۹۰) ۱٬۰۷۴٬۴۲۸
تعداد شهرستان‌ها ۱۰
منطقه زمانی IRST (گرینویچ+۳:۳۰)
-تابستان (دی‌اس‌تی) IRDT (گرینویچ+۴:۳۰)
استاندار سید محمد میرمحمدی

استان یَزد یکی از استان‌های ایران به مرکزیت شهر یزد است. این استان در مرکز ایران قرار گرفته و از اطراف با استان‌های اصفهان، خراسان جنوبی، کرمان و فارس همسایه است. این استان در حدود ۷۴۴۹۳ کیلومتر مربع وسعت داشته و به تنهایی چهار و نیم درصد از کل مساحت ایران را در بر می‌گیرد. در فصول بهار و تابستان، آب و هوای بیش‌تر مناطق استان، گرم و خشک و در فصول زمستان و پاییز سرد و نسبتاً مرطوب است.

در برخی از منابع، بنای اولیهٔ برخی از شهرهای استان را به سلیمان پیامبر، ضحاک، اسکندر مقدونی و ابراهیم پیامبر نسبت داده‌اند. آثاری چون دست‌افزارهای به‌دست‌آمده از دره‌های شیرکوه، نگاره‌های کوه ارنان و سفال‌های منقوش قلعهٔ میبد نشان‌دهندهٔ تمرکز مدنیت یزد در گذشته در چهار منطقهٔ استان هستند: مهریز و فهرج، یزد، اشکذر و میبد و اردکان.

 

نام

 

واژهٔ «یزد» به معنی پاک و مقدس است و شهر یزد نیز به مفهوم شهر خدا و سرزمین مقدس است

کشاورزی

به دلیل خشکی آب و هوا و اندک بودن میزان بارندگی بین استان‌های ایران کمترین منبع اب کشاورزی در یزد قرار دارد. عمده محصولات کشاورزی این استان در شهرستان خاتم تولید می‌شود، این شهرستان قطب کشاورزی استان یزد می‌باشد و دارای منابع آبی فراوانی می‌باشد و محصولاتی همچون گندم، ذرت، زرد آلو، انار، بادام، پسته، انگور و غیره دراین شهرستان تولید می‌شود و اغلب با شهرستانهای شمال فارس مبادلات کشاورزی خود را انجام می‌دهند.. از دیگر محصولات کشاورزی استان یزد می‌توان به خرما اشاره کرد که در شهرستان بافق تولید می‌شود. به علت کم‌آبی این استان بیشتر جنبه صنعتی دارد.

صنایع و منابع تأمین انرژی

برج های خنک‌ کننده نیروگاه سیکل ترکیبی شیرکوه یزد

صنعت بافندگی یزد از شهرت زیادی برخوردار است. صنعت شیرینی‌سازی در استان یزد از قدمتی دیرینه برخوردار است و محصولات آن صاحب شهرتی شده‌اند که از مرزهای ایران فراتر رفته‌است. مهم‌ترین شیرینی‌جات یزدی با نام‌های قطاب، پشمک و باقلوا شهرت دارند.

بیشترین تولیدات واحدهای صنعتی شهر را منسوجات، کاشی و سرامیک و فرش ماشینی تشکیل می‌دهد. واحدهای صنعتی استان یزد عمدتاً در شهرک‌های صنعتی یزد و میبد و اردکان متمرکز شده‌اند. همچنین یزد دارای معادن زیادی است که مهم‌ترین آنها معدن سنگ آهن چادرملو اردکان و چغارت و معدن سرب و روی کوشک هستند. معادن غنی اورانیوم نیز در اواخر دهه ۸۰ در منطقه ساغند اردکان کشف شده‌است.[نیازمند منبع] جمعیت استان یزد در سال ۱۳۹۳ به طور تخمین بیش از یک میلیون و یکصد هزار تن محاسبه شده‌است.

برق استان یزد توسط شرکت برق منطقه‌ای یزد که از سال ۱۳۶۸ تأسیس گردیده‌است تأمین می‌شود. این شرکت با فروش بیش از ۵۲ درصد از فروش کل خود در سال به مشترکین صنعتی (بالغ بر ۳ میلیارد کیلووات ساعت انرژی در سال ۸۵) سهم مهمی از صنعت استان را تشکیل می‌دهد.

پیک برق استان در سال ۹۱ حدود ۹۳۰ مگاوات بوده که حدود ۵۵ درصد از این میزان مربوط به صنایع فولاد است. در اواخر بهار ۱۳۹۲، توان نامی نیروگاه‌های نصب‌شده در این استان ۱۴۲۰ مگاوات اعلام شده است. از جمله منابع تأمین انرژی در این استان می‌توان به نیروگاه سیکل ترکیبی شیرکوه، نیروگاه سیکل ترکیبی چادرملو، نیروگاه زنبق یزد و نیروگاه خورشیدی یزد اشاره نمود.[۷]

تاریخ و فرهنگ

استان یزد از سرزمین‌های تاریخی است که در میان ایالت‌های قدیمی و بزرگ از جمله پارس، اصفهان، کرمان و خراسان قرار داشته‌است. آبادی نشینی در این منطقه از قدمت طولانی برخوردار می‌باشد. این سرزمین از گذرگاه‌های مهم در دوره‌های تاریخی محسوب می‌شده‌است. این ناحیه در دوره هخامنشیان از راه‌های معتبر موسسه‌های راهداری، مراکز پستی و چاپاری برخوردار بوده‌است. راهداری در یزد از زمان قدیم چنان اهمیتی داشت که خاندان آل مظفر از منصب راهداری ناحیه میبد به پادشاهی رسیدند. این استان از درگیری‌ها و جنگ‌های تاریخ کشور ایران تا حدودی ایمنی داشته‌است. سخت‌گذر بودن راه‌ها به همراه محدودیت منابع آبی مانع عمده تسخیر این منطقه توسط بعضی از حکومتهای بزرگ و کوچک پیرامون این منطقه در طول تاریخ بوده‌است. وجود آثاری از مهر و آناهیتا، ایساتیس و هخامنشی و زندان اسکندر و برج و بارو و کهن درهای بزرگ و عظیم و پناهگاه‌های متعدد و موبدان و سران ساسانی و ابنیه و یادگارهای بعد از اسلام نظیر مساجد و امامزاده‌ها و مزارها نشانگر فرهنگ و تمدن قبل و بعد از دوره اسلامی بوده‌است.

مردم

در نظرسنجی که شرکت پژوهشگران خبره پارس به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۸۹ انجام داد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه گیری شد در استان یزد به قرار زیر بود: ۹۸٫۶ فارس (۱۰۰٪ مرد، ۹۷٫۱٪ زن)، ۰٫۵ عرب (۱٪ زن)، ۰٫۹ بدون‌جواب بودند.[۸]

اماکن دیدنی استان یزد

  • آسیاب آبی اشکذر
  • مسجدملا احمد مجومردصدوق
  • (- گنبد عالی (ابرکوه)
  • آتشکده زرتشتیان یزد
  • منارجنبان خرانق
  • امامزاده سید هاشم شریف‌آباد اردکان
  • پیر سبز هریشت اردکان
  • پیر سبز چک چک اردکان
  • بازار چهار سوق اردکان
  • مسجد جامع اردکان
  • خانه تقدیری اردکان
  • آسیاب دژک اردکان
  • مسجد نخستین اردکان
  • حمام بازار اردکان
  • نارین قلعه میبد
  • برج کبوتر خانه میبد
  • کاروانسرای شاه عباسی میبد
  • یخچال میبد
  • آسیاب دوسنگی میبد
  • امامزاده خدیجه خاتون میبد
  • مسجد جامع ندوشن (میبد)
  • مقبره سیدرکن الدین
  • مقبره سید شمس الدین
  • آب انبار شش بادگیر
  • میدان امیر چخماق
  • خانهٔ لاری‌ها
  • رباط ساغند
  • زندان اسکندر
  • سرو کهن ابرکوه
  • قنات زارچ
  • غار چهار طاقی
  • قلعهٔ مروست.
  • مسجد جامع کبیر یزد
  • مسجد ریگ مجومرد (رضوانشهر) صدوق (قرن هشتم این مسجد تا سال ۱۳۶۹ شمسی در زیر شن مدفون بود و در آنسال کشف شد)
  • مجموعه باغ وزیر حجت آباد صدوق

مسجد شاه ولی

  • میدان و حمام خان
  • باغ دولت‌آباد
  • مسجد فهرج.
  • امام زاده عبدالله بافق
  • بقعه قاضی میر جعفر بافق
  • تپه‌های شن روان صادق آباد بافق
  • خانه وحشی بافقی
  • مسجد جامع بافق
  • ارگ عبدالرضا خان بافقی
  • قلعه باقرآباد و صادق آباد بافق

همچنین از مناطق خوش آب وهوای استان مهریز، تفت، ده بالا، طزرجان و غربال‌بیز هستند.

شهرستان‌های استان یزد

  • یزد
  • اردکان
  • بافق
  • میبد
  • اشکذر
  • بهاباد (جدا شده از شهرستان بافق)
  • تفت
  • ابرکوه (جدا شده از استان فارس – شهرستان آباده)
  • مهریز
  • خاتم (جدا شده از استان‌های کرمان – شهرستان شهربابک واستان فارس- شهرستان‌های نیریز و آباده)

 

 

 

 

 

 

 

مکان های مرتبط با اینجا

یزد یزد نام محلی:یـَـز کشور  ایران استان یزد شهرستان یزد بخش مرکزی نام(های) قدیمی کثه، ایساتیس سال شهرشدن ۱۳۰۵ خورشیدی مردم جمعیت ۴۸۶٬۱۵۲ نفر در سال ۱۳۹۰ جغرافیای طبیعی مساحت ۷۰۰۱۱ کیلومتر مربع ارتفاع از سطح دریا ۱۲۳۰ متر ...
هرات (یزد) هرات کشور  ایران استان یزد شهرستان خاتم بخش مرکزی نام(های) قدیمی تاج آباد مردم جمعیت ۱۳۰۰۰ رشد جمعیت ۲٫۵ درصد تراکم جمعیت ۲۰٫۹۸ نفر بر کیلومتر مربع جغرافیای طبیعی مساحت ۴٬۳۰۲ کیلومتر مربع ارتفاع از سطح دریا ۱۶۰۰ متر ...
نیر (یزد) نیر (یزد) کشور  ایران استان یزد شهرستان تفت بخش بخش نیر نیر شهری است در بخش نیر شهرستان تفت استان یزد ایران. نیر شهری است خوش آب و هوا در منطقه‌ای کوهستانی که امروزه با احداث چندین کارخانه رفته رفته به شهری صنعتی تبدیل می‌گردد. همچنین با دارا بودن مزرعه‌های مت...
ندوشن ندوشن کشور  ایران استان یزد شهرستان میبد مردم جمعیت ۵۶۵۰ جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا ۱۹۴۳ متر اطلاعات شهری شهردار موسوی پیش‌شماره تلفنی ۰۳۵۳ تابلوی خوش‌آمد به شهر ندوشن روی نقشه ایران ۳۲.۰۳۰۶° شمالی ...
میبد میبد کشور  ایران استان یزد شهرستان میبد بخش میبد نام(های) قدیمی میبدار مردم جمعیت ۶۶٬907 جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا ۱۰۳۴ متر از سطح دریا میبد روی نقشه ایران ۳۱.۲۱۶۷° شمالی ۵۴.۰۰۰۰° شرقیمختصات: ۳۱.۲۱۶۷° ...
مهریز مهریز اطلاعات کلی کشور ایران استان یزد نام‌های پیشین مهرگرد،مهریگرد،مهرجردمهریجرد،میگرد،میجرد مهریز مردم جمعیت ۲۶۳۶۴ مذهب اسلام(شیعه) جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا ۱۴۷۰ داده‌های دیگر فرماندار سید م...
مهردشت مهردشت کشور  ایران استان یزد شهرستان ابرکوه بخش بخش بهمن نام(های) قدیمی مروباد سال شهرشدن ۱۳۹۱ مردم جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا ۱۴۹۴ متر آب‌وهوا میانگین بارش سالانه ۶۰ م م روزهای یخبندان سالانه ۳۰ روز اطلاعات شهری ...
مروست مروست کشور ایران استان یزد شهرستان خاتم بخش مروست مردم جمعیت ۳۰۰۰۰ جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا ۱۵۴۴ متر آب‌وهوا میانگین بارش سالانه ۶۹ میلیمتر روزهای یخبندان سالانه ۱۵روز اطلاعات شهری شهردار رضوی وبگاه Marvas...
عقدا عقدا کشور  ایران استان یزد شهرستان اردکان بخش عقدا نام(های) قدیمی گبران (محل سکونت مردمان گبر یا زردشتیان) مردم اطلاعات شهری ره‌آورد انار، قند، مواد کانی پیش‌شماره تلفنی ۰۳۵۲ وبگاه http://aghda.ir عقدا روی نقشه...

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کانال تلگرام ما